USDT TRC20, ERC20, BEP20 khác nhau thế nào?

Vì sao USDT có nhiều «mạng»

USDT do công ty Tether phát hành. Bản thân USDT không phải một blockchain mà là một loại token được triển khai trên nhiều chuỗi công khai. Trên mỗi chuỗi, Tether có một hợp đồng thông minh riêng ghi nhận số dư và các giao dịch chuyển USDT trên chuỗi đó. Vì vậy khi thấy «USDT-TRC20» hay «USDT-ERC20» trên sàn, đó là cùng một tài sản nhưng nằm trên những sổ cái khác nhau.

Trang «Supported Protocols» trên website của Tether liệt kê các mạng vẫn đang được phát hành và mua lại, gồm Ethereum, TRON, Solana, TON, Avalanche, Aptos… và ghi rõ 1 USDT trên chuỗi này bằng 1 USDT trên chuỗi khác. Cũng trên trang này, Tether cho biết đã ngừng phát hành trên Omni, Kusama, Bitcoin Cash SLP, EOS và Algorand; thông tin về các mạng cũ chỉ được giữ để tham khảo. Nếu sàn vẫn hiển thị một mạng cũ, hãy hỏi bên nhận có còn hỗ trợ hay không trước khi chuyển.

USDT trên các chuỗi khác nhau không thể chuyển thẳng cho nhau. Muốn đổi từ TRC20 sang ERC20, cách thường dùng là nạp vào một sàn hỗ trợ cả hai mạng rồi rút ra bằng mạng còn lại; sàn sẽ «đổi mạng» trong hệ thống của mình.

So sánh các mạng phổ biến

TRC20 (TRON): địa chỉ bắt đầu bằng chữ T viết hoa, dài 34 ký tự. Giao dịch thường được xác nhận trong một hai phút, phí rút trên sàn thường thấp, nên đây là mạng được dùng nhiều nhất khi chuyển giữa các sàn và trong giao dịch P2P. Lưu ý một số ví cá nhân cần có sẵn TRX để trả tài nguyên mạng.

ERC20 (Ethereum): địa chỉ bắt đầu bằng 0x, dài 42 ký tự. Ethereum có hệ sinh thái lớn nhất, hầu như mọi sàn và ví đều nhận USDT ERC20. Tuy nhiên phí mạng thay đổi theo mức tắc nghẽn, có lúc cao hơn hẳn các mạng khác, nên không hợp với số tiền nhỏ; phù hợp hơn với số tiền lớn hoặc khi cần dùng các ứng dụng trên Ethereum.

BEP20 (BNB Smart Chain): địa chỉ cũng bắt đầu bằng 0x, phí thường thấp. Vì định dạng địa chỉ giống hệt ERC20, cùng một địa chỉ 0x đều «trông hợp lệ» trên cả hai mạng — đây là cặp dễ chọn nhầm nhất.

Các mạng khác: Solana, TON, Polygon, Arbitrum, Avalanche… đều có USDT, mỗi mạng có định dạng địa chỉ và mức phí riêng. Mỗi sàn hỗ trợ mạng nào và thu phí rút bao nhiêu là khác nhau và có thể thay đổi; hãy xem trên trang rút tiền của sàn.

Cách kiểm tra USDT thật trên trình khám phá khối

Ai cũng có thể phát hành một token tên là «USDT» trên blockchain, vì vậy để phân biệt thật giả cần nhìn địa chỉ hợp đồng chứ không phải tên token. Trên Ethereum, hợp đồng USDT chính thức là 0xdAC17F958D2ee523a2206206994597C13D831ec7; trên Etherscan trang này hiển thị Tether USD, nhãn ERC-20, dấu xác minh và liên kết tới tether.to. Trên TRON, hợp đồng USDT chính thức là TR7NHqjeKQxGTCi8q8ZY4pL8otSzgjLj6t, có thể tra trên Tronscan.

Khi nhận một khoản «USDT», hãy mở giao dịch đó trên trình khám phá khối tương ứng và xem hợp đồng token có đúng địa chỉ trên không. Token trùng tên nhưng khác hợp đồng không nạp được vào sàn và không có giá trị; kẻ lừa đảo thường dùng loại token này để giả mạo bằng chứng «đã thanh toán».

Trình khám phá khối còn cho biết mã giao dịch (TxID), số xác nhận và thời gian. Khi chuyển tiền gặp sự cố, việc đầu tiên bộ phận hỗ trợ của sàn hỏi chính là TxID, vì vậy hãy lưu lại.

Chọn sai mạng thì sao

Nếu rút từ sàn A bằng BEP20 vào địa chỉ nạp ERC20 của sàn B, vì địa chỉ cùng định dạng nên giao dịch vẫn có thể lên chuỗi, nhưng sàn B chưa chắc ghi nhận. Một số sàn có thể khôi phục thủ công và thu phí, thời gian xử lý từ vài ngày đến vài tuần; một số sàn tuyên bố không hỗ trợ khôi phục.

Nếu hai mạng hoàn toàn không tương thích (ví dụ gửi TRC20 vào địa chỉ Ethereum), trang rút tiền thường báo địa chỉ không hợp lệ và không cho chuyển. Trường hợp nguy hiểm nhất là địa chỉ cùng định dạng nhưng khác mạng, vì hệ thống sẽ không chặn bạn.

Gửi vào địa chỉ hợp đồng, gửi qua mạng cũ đã ngừng hỗ trợ, hoặc quên điền Memo/Tag khi sàn yêu cầu cũng là những nguyên nhân mất tiền thường gặp.

Ba điều cần kiểm tra trước khi chuyển

Một: chọn mạng trên trang nạp của bên nhận trước, rồi mới sao chép địa chỉ của mạng đó; sau đó chọn đúng mạng ấy trên trang rút của bên gửi. Tên mạng hai bên phải khớp nhau, ví dụ đều là TRC20 hoặc TRON.

Hai: sau khi dán địa chỉ, so bốn năm ký tự đầu và cuối. Có loại phần mềm độc hại âm thầm thay địa chỉ trong bộ nhớ tạm, nên chỉ kiểm tra phần đầu là chưa đủ.

Ba: với số tiền lớn, chuyển thử một khoản nhỏ trước, nhận được rồi mới chuyển phần còn lại. Tốn thêm một lần phí nhưng chắc chắn cả đường đi đều đúng.

Lưu ý: mua USDT qua P2P không cần chọn mạng. USDT mua được nằm thẳng trong tài khoản sàn của bạn; chỉ khi chuyển ra sàn khác hoặc ví cá nhân mới cần chọn mạng.

Tiết kiệm phí và thời gian

Phí rút của sàn thường là một khoản cố định theo từng mạng, không phụ thuộc số tiền. Vì vậy gộp nhiều lần chuyển nhỏ thành một lần sẽ rẻ hơn. Phí rút cùng một lượng USDT trên các mạng khác nhau có thể chênh nhau nhiều lần; hãy so sánh các mạng mà cả hai bên cùng hỗ trợ và chọn mạng rẻ nhất.

Thời gian nhận tiền gồm hai phần: thời gian xác nhận trên chuỗi và số xác nhận mà sàn yêu cầu. TRC20 thường về trong vài phút; ERC20 có thể lâu hơn khi mạng tắc; quy trình kiểm tra rủi ro của sàn cũng có thể làm chậm lệnh rút. Nếu quá thời gian bình thường sàn công bố, hãy gửi TxID cho bộ phận hỗ trợ.

Ví cá nhân và sàn: khác nhau ở đâu

Trên sàn, số dư USDT là con số trong hệ thống của sàn; chỉ khi nạp hoặc rút, giao dịch mới thực sự diễn ra trên blockchain. Trong ví cá nhân, bạn tự giữ khóa riêng và mọi lần chuyển đều là giao dịch trên chuỗi, nên phải tự chọn mạng, tự trả phí mạng và tự chịu trách nhiệm nếu gửi nhầm. Với ví TRON, bạn thường cần một ít TRX để trả tài nguyên; với ví Ethereum, cần ETH để trả phí gas.

Áp dụng khi giao dịch P2P

Nếu bạn mua USDT trên một sàn và bán trên sàn khác (ví dụ mua bằng Nhân dân tệ rồi bán lấy VND), ở giữa sẽ cần một lần chuyển trên chuỗi. Khi đó hãy chọn mạng mà cả hai sàn cùng hỗ trợ và có phí thấp nhất, trong đa số trường hợp là TRC20.

Khi tính chênh lệch giữa hai thị trường, đừng quên phí rút. Ví dụ với phí rút khoảng 1 USDT, chuyển 100 USDT thì chi phí khoảng 1%, còn chuyển 5.000 USDT chỉ khoảng 0,02%. Số tiền càng nhỏ, phí rút càng chiếm tỷ lệ lớn.

Bài liên quan